«ΑΝΤΙΓΟΝΗ project »

Η ιδέα…
ΓΙΑΤΙ ΑΥΤΗ Η ΑΔΙΑΚΟΠΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΥΘΩΝ ΣΤΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ;
ΓΙΑΤΙ ΜΙΑ ΔΡΑΚΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΜΥΘΩΝ, ΜΕΤΑΞΥ ΤΩΝ ΟΠΟΙΩΝ ΚΑΙ ΑΥΤΟΣ ΤΗΣ ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ,ΝΑ ΕΠΑΝΕΡΧΟΝΤΑΙ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΣΚΕΨΗ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ, ΣΕ ΒΑΘΜΟ ΠΟΥ ΝΑ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΣΧΕΔΟΝ ΕΜΜΟΝΕΣ ΙΔΕΕΣ;»
(George Steiner «Οι Αντιγόνες»)

«η τέχνη μπορεί να υποδείξει τρόπους αναμόρφωσης μιας σχέσης μας με
τον κόσμο…»
« ο κόσμος μας θα μπορούσε να είναι αλλιώς…»
« Ο Μπρεχτ έστησε μιαν αντάρτισσα Αντιγόνη, εμπνευσμένος από την εποποιϊα της αντίστασης στο ναζισμό, μια ηρωίδα που δεν υπερασπίζεται το νόμο του αίματος, απέναντι στους νόμους του κράτους (Κρέοντας), αλλά αντιστέκεται ενάντια στους δυνατούς, στους σκοταδιστές, στους τρομερούς, στους εγκληματίες.»

«Ένα από τα αρχαιόθεμα ποιήματα της ’’Τέταρτης Διάστασης’’ του Γ.Ρίτσου είναι και η Ισμήνη, που γράφεται στο διάστημα 1966- 1971. Ο Ρίτσος εδώ αξιοποιεί το μυθικό υλικό που πραγματεύεται ο Σοφοκλής στην Αντιγόνη, πράγμα που πιστοποιείται και από την ύπαρξη σαφών αναφορών σε αυτήν στο ίδιο το κείμενο του μονολόγου»
Ο Ρίτσος συμπληρώνει τη σοφόκλεια εκδοχή, αναδεικνύοντας πτυχές του χαρακτήρα των δύο κοριτσιών που δεν υπάρχουν στην τραγωδία ο Ρίτσος συμπληρώνει τη σοφόκλεια εκδοχή, αναδεικνύοντας πτυχές του χαρακτήρα των δύο κοριτσιών που δεν υπάρχουν στην τραγωδία.[…] Η πραγματική αποκάλυψη υπάρχει στον επίλογο. Είναι η στιγμή που η Ισμήνη παύει να ενεργεί και να σκέφτεται στον αντίποδα της αδελφής της και αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, αυτονομείται και ορίζει, πια, η ίδια τη ζωή της, μετά την εκ βαθέων εξομολόγηση, μετά την αποκάλυψη της δικής της αλήθειας. (Αποσπάσματα από την ερευνητική εργασία που πραγματοποιήθηκε στο σχολείο με τίτλο ‘‘Διαφορετικές αναγνώσεις της Αντιγόνης- η βιωματική εμπειρία μιας θεατρικής παράστασης’’)
Το έργο μας…
Πρόκειται για σύνθεση και διασκευή αποσπασμάτων από τρία κείμενα με στόχο να διαφανούν τόσο τα μεταξύ τους κοινά σημεία, όσο και οι μεταξύ τους αντιθέσεις. Από τη σύνθεση αυτή προέκυψε ένα πρωτότυπο σενάριο το οποίο αποτελείται κυρίως από αποσπάσματα της «Αντιγόνης» του Μπρεχτ , εμπλουτισμένα από χορικά της σοφόκλειας τραγωδίας, καθώς και από αποσπάσματα της «Ισμήνης» του Ρίτσου.
Σημείωμα ομάδας Project…
Η παράσταση είναι το αποτέλεσμα μιας έρευνας που κινήθηκε σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα και η οποία πραγματοποιήθηκε στο σχολείο μας, το 1ο ΓΕΛ Ναυπλίου, στα πλαίσια του μαθήματος της Ερευνητικής Εργασίας (project) σε συνεργασία με το Τμήμα Θεατρικών Σπουδών Ναυπλίου του Παν/μιου Πελοποννήσου. Ξεκινήσαμε το α’ τετράμηνο μελετώντας θεωρητικά βασικές έννοιες που σχετίζονται με το θέατρο, το αρχαίο δράμα και τη δραματουργία.
Στο β‘ τετράμηνο μελετήσαμε σε βάθος την «Αντιγόνη» του Σοφοκλή προβαίνοντας σε συγκριτική ανάλυση με σύγχρονα έργα που είχαν ως σημείο αναφοράς το συγκεκριμένο μύθο. Η έρευνα αυτή μας οδήγησε στη μελέτη της Αντιγόνης του Μπρεχτ και του μονολόγου της Ισμήνης του Γ. Ρίτσου που περιλαμβάνεται στην ποιητική συλλογή του Τέταρτη Διάσταση. Το κείμενο του Μπρεχτ το προσεγγίσαμε και ως προς τη φιλολογική πλευρά της σύγκρισης των δύο ομώνυμων κειμένων και ως προς το «επικό θέατρο» και την αποστασιοποίηση, τη θεατρική τεχνική που εισήγαγε στο σύγχρονο θέατρο ο ίδιος ο Μπρεχτ. Το κείμενο του Ρίτσου, από την άλλη πλευρά, μας οδήγησε στην αποκάλυψη ότι τα γεγονότα έχουν πολλές Διαστάσεις και όψεις καθώς και ότι μπορούν να έχουν πολλαπλές αναγνώσεις. Μέσα από το συγκεκριμένο κείμενο είδαμε το μύθο από την οπτική γωνία της Ισμήνης και όχι της Αντιγόνης. Τοποθετήσαμε μεταξύ των ηρωίδων καθρέφτες και είδαμε να καθρεφτίζονται πάνω σ’ αυτούς αλλοιωμένα τα είδωλά τους….
Ως είδωλα που καθρεφτίζονται αντικριστά το ένα απέναντι στο άλλο είδαμε και τις δύο διαστάσεις της Ισμήνης, από τη μια την ηλικιωμένη Ισμήνη, τη μόνη από την οικογένεια που επέζησε και η οποία τώρα προβαίνει σε μνημονικές ανακλήσεις του παρελθόντος της, αποδομώντας με τον τρόπο της τη στάση και την προσωπικότητα της αδερφής της και αναδεικνύοντας το δικό της ρόλο στην οικογένεια και από την άλλη το φάντασμα της νιότης της, τη νεαρή Ισμήνη που βοηθά την πρώτη να δει, να συνειδητοποιήσει και τελικά να φθάσει στο τραγικό τέλος, στο βασανιστικό θάνατο από τις ίδιες της τις αναμνήσεις.