ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΥΠΟΨΗΦΙΟΥΣ ΤΩΝ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Η είσοδος στην τελική ευθεία των Πανελλαδικών Εξετάσεων είναι αναμφίβολα παράγοντας άγχους, έντασης και προβληματισμού τόσο για τους υποψήφιους όσο και για τους γονείς τους. Τα αρνητικά αυτά στοιχεία πρέπει να αντιμετωπιστούν, ώστε να μη λειτουργήσουν ανασταλτικά για τη μελέτη του παιδιού και την επίδοσή του στις γραπτές δοκιμασίες.
Κάθε υποψήφιος χρειάζεται να κατανοήσει ότι οι Πανελλαδικές Εξετάσεις είναι μία μόνο από τις πολλές μάχες που θα δώσει στη ζωή του. Αυτό σημαίνει ότι απαιτείται πειθαρχία, οργάνωση, διαρκής προσπάθεια, προγραμματισμός, μεθοδικότητα και τάξη στο διάβασμα, αλλά, ταυτόχρονα, επιβάλλεται και αποφυγή των ακροτήτων, για να μην προκύψουν προβλήματα υγείας και ψυχολογικής ευστάθειας. Οι μικρές και διαρκείς θυσίες είναι απαραίτητες, αλλά η υπερβολή δεν είναι αναγκαία.
Βασικό ζήτημα είναι η οργάνωση του χρόνου και των επαναλήψεων που κάνει κάθε παιδί, ώστε να κατέχει επαρκώς την ύλη, όταν η ώρα των εξετάσεων φτάσει. Την τελευταία στιγμή δύσκολα μπορεί να αφομοιώσει κάποιος καινούρια πράγματα, λόγω της πίεσης που δέχεται. Στο κρίσιμο αυτό διάστημα χρειάζεται να αφιερωθεί στην τελική επανάληψη, ώστε να καλύψει τα ελάχιστα κενά που έχουν απομείνει και να δώσει σημασία σε λεπτομέρειες που έμειναν ως τότε ανεπεξέργαστες.
Η γραπτή διαμόρφωση ενός προγράμματος επαναλήψεων με καθορισμένο χρόνο για κάθε μάθημα είναι πολύτιμη και αποδοτική, γιατί θέτει περιορισμούς ορατούς και φέρνει το παιδί αντιμέτωπο με την αναβλητικότητά του και τις συνέπειές της. Επιπλέον, καθίσταται η βάση της μεθοδικότητας και της οργάνωσης της ζωής του εφήβου σε ευρύτερο επίπεδο.
Ένα σημαντικό λάθος που πολλοί υποψήφιοι κάνουν είναι η υποτίμηση του εαυτού τους και των πιθανών επιδόσεών τους στις εξετάσεις. Μ’ αυτόν τον τρόπο υποβάλλουν στο υποσυνείδητό τους την έννοια της αποτυχίας, η οποία δε φαντάζει πια απίθανη, αφού τα ίδια τα παιδιά έχουν πειστεί γι’ αυτή. Αντίθετα, επιθυμητή στάση είναι η θετική σκέψη και η αισιόδοξη διάθεση στα όρια του μέτρου και με βάση τις γνωστές ικανότητες του κάθε υποψηφίου. Μ’ αυτόν τον τρόπο τα παιδιά ανασυντάσσονται ψυχικά και με νέες αντοχές και δυνάμεις συνεχίζουν τον αγώνα της μελέτης και δίνουν την τελική μάχη των εξετάσεων.
Εξίσου καίρια είναι και η επιλογή των ωρών μελέτης. Οι πρωινές ώρες ενδείκνυνται για την αποστήθιση ύλης με γεγονότα, χρονολογίες, λεπτομέρειες, οι μεσημεριανές και απογευματινές ώρες για τις επαναλήψεις και οι βραδινές για την κριτική επεξεργασία κάποιων στοιχείων. Ο χώρος μελέτης πρέπει να είναι άνετος, φωτεινός και καθαρός και να παραμένει ο ίδιος σ’ όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας.
Η στάση του σώματος κατά τη μελέτη οφείλει να είναι η σωστή, γιατί διαφορετικά επηρεάζεται αρνητικά η αναπνευστική λειτουργία, πράγμα που μειώνει την πνευματική διαύγεια και τη νοητική απόδοση του μαθητή. Στο πλαίσιο αυτό, οι υποψήφιοι χρειάζεται να διατηρούν κατά το δυνατόν όρθια τη σπονδυλική τους στήλη και να διακόπτουν κατά διαστήματα το διάβασμα για να κινηθούν, πράγμα που θα οξυγονώσει καλύτερα τον εγκέφαλο και θα βοηθήσει στην επίτευξη καλύτερων γνωστικών αποτελεσμάτων. Τα διαλείμματα αυτά δεν πρέπει να συνοδεύονται από τη στροφή σε μία δραστηριότητα που θα κουράσει το μυαλό, αλλά από κάτι ευχάριστο, όπως η χαλάρωση του βλέμματος, η αλλαγή χώρου, ένα σύντομο κολατσιό.
Ουσιαστικότερα αποτελέσματα επιτυγχάνονται και με την εξασφάλιση επαρκών διαστημάτων ύπνου, που χρειάζεται να είναι τουλάχιστον έξι ώρες την ημέρα. Ο ύπνος αυτός συστήνεται για τις νυχτερινές ώρες, κι όχι ως σύνολο ημερήσιου ύπνου. Μια μικρή ανάπαυλα μεσημεριανού ύπνου είκοσι λεπτών επαρκεί για να ανανεώσει τον υποψήφιο, να τον αναζωογονήσει και να του επιτρέψει να ξαναγυρίσει δυναμικά στη μελέτη του.
Την ημέρα των εξετάσεων οι υποψήφιοι πρέπει να βρίσκονται έγκαιρα στο εξεταστικό κέντρο, δηλαδή λίγο πριν τις 8 το πρωί. Μέχρι να ξεκινήσει το μοίρασμα των θεμάτων χρειάζεται να διατηρούν την ψυχραιμία τους και να μη συζητούν για πιθανά θέματα, γιατί αυτό θα τους δημιουργήσει μεγαλύτερο άγχος και αίσθηση έλλειψης μνήμης για κάποια τμήματα της ύλης.
Όταν ξεκινήσει η εξέταση, απαιτείται σωστή κατανομή του χρόνου, για να καλυφθούν όλα τα θέματα, ψυχραιμία, ακόμα κι αν κάτι δε φαίνεται γνωστό εξαρχής, καθώς έπειτα μπορεί η μνήμη του μαθητή να λειτουργήσει σχετικά και να κατανοήσει το ερώτημα, δίνοντας ικανοποιητική απάντηση, και μετρημένος ενθουσιασμός σε περίπτωση που όλα τα θέματα φαίνονται γνωστά και βατά, επειδή υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της παράλειψης κάποιων στοιχείων ή μιας λανθασμένης απάντησης.
Η προσπάθεια δεν εγκαταλείπεται, ακόμα κι αν κάτι δυσκολεύει το μαθητή πολλή ώρα. Εκείνο που πρέπει να κάνει είναι να προχωρήσει σε επόμενο ζήτημα και να επιστρέψει στο τέλος στο ερώτημα που δεν έλυσε, προκειμένου να αφιερώσει ορισμένο χρόνο σ’ αυτό.
Σε καμία περίπτωση το γραπτό δεν παραδίδεται από τον υποψήφιο χωρίς να το έχει προηγουμένως ελέγξει, καθώς είναι πιθανό να εντοπίσει ένα τυχόν λάθος και να το διορθώσει.
Οι Πανελλαδικές Εξετάσεις είναι σε ορισμένες περιπτώσεις αφετηρία μιας σημαντικής επαγγελματικής πορείας. Στις σημερινές, όμως, περίεργες και απρόβλεπτες συνθήκες και περιστάσεις η κρισιμότητα και η βαρύτητα που αποδίδεται σ’ αυτές δεν είναι συγκρίσιμη με τη σπουδαιότητα που τις χαρακτήριζε στο παρελθόν. Γι’ αυτό οι προσπάθειες των μαθητών στον αγώνα αυτό χρειάζεται να είναι λελογισμένες και μετρημένες, γιατί η πορεία της ζωής επιφυλάσσει αναμφισβήτητα για τον καθένα πολύ μεγαλύτερες προκλήσεις, δοκιμασίες και ευκαιρίες.